Yabancıların Türkiye’de Yatırım Yaptığı Sektörler Nelerdir ?

Yabancıların Türkiye’de Yatırım Yaptığı Sektörler son dönemde küreselleşen dünya koşulları da göz önüne alındığında çeşitlilik göstermektedir. ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Etkileyici büyüme performansı ve son on yılda uygulanan yapısal reformlar sayesinde Türkiye, birçok uluslararası yabancı yatırımcının radarına girmeyi başarmıştır. EY Avrupa Çekicilik Araştırması’na göre, Türkiye 2019’da Avrupa’nın 7. en popüler “Doğrudan Yabancı Yatırım” hedefi olmuştur. Ülke, Avrupa çapındaki yatırım projeleri arasında yıllık %14 artışla toplam 261 projeye ev sahipliği yaptı ve tüm Doğrudan Yabancı Yatırımlarda (DYY) yüzde 4’lük payın sahibi oldu.

Türkiye 1980’lerden sonra dikkate değer bir büyüme kaydetmiştir. Bu, tarımdan sanayi ve hizmet faaliyetlerine geçiş, mevcut sanayinin ve teknoloji transferinin modernizasyonu ve uluslararası ticaret ve rekabetin etkisi olmak üzere üç faktöre bağlanmıştır.

Türkiye’ye Yapılan Doğrudan Yabancı Yatırımlar

2002 yılına kadar Türkiye’ye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar sadece 15 milyar dolar iken, ülke 2003-2019 döneminde 212 milyar dolar civarında doğrudan yabancı yatırım çekmiştir. Türkiye’de, 2019’un ilk yarısında 3,1 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım (DYY) gerçekleştirilmiştir. Türkiye’nin aldığı yabancı yatırımlar, Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 188 milyon $ artış göstermiştir.

Bu kadar kısa bir sürede kaydedilen önemli gelişmeler, Türkiye’yi dünya ekonomisine olağanüstü gelişmekte olan bir ekonomi olarak kaydettirmiştir. Doğrudan yabancı yatırımlar, sıkı düzenlenmiş ekonomilerin aksine, Türkiye gibi vasıflı bir iş gücü ve ortalamanın üzerinde büyüme beklentileri sunan açık ekonomilerde yaygın olarak görülmektedir.

Diğer yandan, sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi ve yabancı yatırımcıların Türk yatırımcılara borç vermeye ve ortaklık kurmaya istekli olması, özel yatırımlarla yüksek büyüme oranına katkıda bulunmuştur.

Türkiye’nin mevcut ekonomi politikası, işsizliği azaltmayı, teknoloji transferlerini gerçekleştirmeyi, Devlet İktisadi Teşebbüslerini özelleştirmeyi, ödemeler dengesindeki açığı gidermeyi ve özellikle ekonominin dünya ekonomisine entegrasyonunu arttırmayı ve yatırım olanaklarını artırarak ülkeye daha fazla yabancı sermaye çekmeyi hedefliyor.

Ayrıca Türkiye, endüstriyel kalkınma ve kırsal-kentsel entegrasyonu sağlamak amacıyla yabancı yatırımları kanalize etmek için mali teşvikler seçeneğini de sunmaktadır.

Yabancıların Türkiye’de Yatırım Yaptığı Sektörler

Geçtiğimiz yıllar boyunca, finans ve imalat sektörleri Türkiye’ye yapılan en yüksek yabancı yatırım miktarında başı çekmiş ve ilgili sektörler Türkiye’nin 2023’de küresel değer zincirinde daha yüksek bir konuma sahip olma vizyonu doğrultusunda önemli ölçüde çeşitlendirilmiştir.

En Çekici Sektörler

Finans ve sigorta, Türkiye’deki tüm yabancı yatırımların hizmet sektörü yatırımları listesinde birinci sırada yer almıştır. Finans ve sigorta sektörü doğrudan yabancı yatırım girişinin % 34’ünü elinde bulundururken, imalat sektörü ve enerji sektörü toplam doğrudan yabancı yatırımların sırasıyla yüzde 24,1 ve yüzde 11,7’sini çekmiştir.

Bilişim ve İletişim Hizmetleri sektörü yüzde 8,3 ile dördüncü sırada yer alırken, toptan ve perakende ticaret ve taşıma-depolama sektörleri, doğrudan yabancı yatırımların sırasıyla yüzde 6,3 ve yüzde 4,6’sını almayı başarmıştır.

Yabancı Yatırımcıların Ülkelere Göre Dağılımı

Türkiye’ye yapılan doğrudan yabancı yatırım girişlerinin büyük bir kısmı son yıllar içinde Avrupa, Kuzey Amerika ve Körfez ülkelerinden kaynaklanırken, Asya’nın payı da belirgin bir şekilde artmaktadır.

En İyi Yatırımcılar

Avrupa ülkeleri arasında Hollanda en iyi yatırımcı konumundadır. Türkiye, 2002-2019 yılları arasında % 15.7’si Hollanda’dan gelen 157.9 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım almıştır.Ayrıca, doğrudan yatırımlar 2019’un ilk altı aylık döneminde çoğunlukla Hollanda’dan (% 53.9) olmak üzere 2,35 milyar $ ‘ı bulmuştur.

Sonuç olarak, son yıllarda enerji, imalat, e-ticaret, sağlık ve finans sektörleri en fazla yabancı yatırımı almaktadır. Ancak risk sermayesi fonlarının ve melek yatırımcıların gelişimi de teknoloji, mobil hizmetler ve internet yatırımlarını hızlandırarak devam ettirmektedir. Üretim ve altyapı gibi geleneksel sektörlerin yanı sıra, teknoloji ve enerji sektörleri de gelecek yıllarda doğrudan yabancı yatırım almak için cazip adaylardır.