Türkiye’de En Çok İhracatı Yapılan Ürünler ve İhracat Yapılan Ülkeler

Türkiye kuruluşunun 100. yılı olan 2023’e 500 milyar dolarlık ihracat hedefiyle ilerliyor. Özellikle otomotiv, beyaz eşya, hazır giyim sektörleri bu hedefin gerçekleştirilmesi için en öne çıkan sektörler.

Geçtiğimiz günlerde 2020 yılı ihracat rakamları açıklandı. Türkiye ihracatı, 2020 Aralık ayı verileri bir önceki yıl aynı ayın verilerine göre %16’lık bir artışla 17 milyar 844 milyon dolarlık tarihi bir rekorla 2020 yılını bitirdi.

En çok ihraç edilen ürünler

2020 yılında ithalat %11,75 artış göstererek 22 milyar 411 milyon dolara ulaştı. Dış ticaret hacmi %13,58 artışla 40 milyar 255 milyon dolara yükselirken, dış ticaret açığı ise %2,17 azalarak 4 milyar 567 milyon dolara düştü. İhracatın ithalatı karşılama oranı %79,6 oldu.

Geçtiğimiz yıl Aralık ayında 8 milyar 247 milyon dolarlık ihracat hammadde (ara mallar) grubunda gerçekleştirildi. Hammadde ihracatını 7 milyar 160 milyon dolarla tüketim malları ve 2 milyar 329 milyon dolarla yatırım malları izledi.

Aralıkta ihracatı en fazla yapılan fasıl 2 milyar 508 milyon dolarla  motorlu kara taşıtları, traktörler, motosikletler, bisikletler ve diğer kara taşıtları oldu. Ardından 1 milyar 833 milyon dolarlık ihracatla; kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler geldi. Bunu 1 milyar 19 milyon dolarla demir ve çelik ihracatı takip etti.

İhracatın ithalatı karşılama oranı %86,8

Altın dış ticaretini dışında tutarak bakıldığında, Aralık 2020’de ihracatın ithalatı karşılama oranı %86,8 seviyesine yükseldiği kaydedildi. Ocak-Aralık 2020 dönemine bakıldığında ise altın hariç ithalat %2,4 düşerek 194 milyar 242 milyon dolar olarak gerçekleşti ve ihracatın ithalatı karşılama oranı %86,8 olarak hesaplandı.

İhracat aralık ayında yıllık bazda %15,46 artaraj 16 milyar 923 milyon dolara, ithalat ise %10,7 yükselerek 21 milyar 54 milyon dolara yükseldi. Dış ticaret açığı %5,28 azalarak 4 milyar 132 milyon dolara gerilerken, dış ticaret hacmi %12,77’lik bir artışla 37 milyar 977 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Şirket verileri

2020 yılı aralık ayı itibarıyla aktif faaliyeti yürüten limited şirket sayısı 911 bin 347, anonim şirket sayısı 151 bin 598, kooperatif şirket sayısı 31 bin 792, kolektif şirket sayısı 10 bin 876, komandit şirket sayısı 1932, ticari işletme sayısı 680 bin 378, şube sayısı 213 bin 514, olarak kaydedildi.

İhracatta 2020 yılı Ocak-Aralık dönemi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) resmi internet sitesinde açıklanan verilere göre; özel ticaret sistemine göre ihracat, 2020 yılı Ocak-Aralık döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre %6,4 azalarak 160 milyar 515 milyon dolar, ithalat %3,3 artarak 209 milyar 410 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Aralık döneminde dış ticaret açığı %56,5 artarak 31 milyar 239 milyon dolardan, 48 milyar 895 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2019 Ocak-Aralık döneminde %84,6 iken, 2020 yılının aynı döneminde %76,7’ye geriledi.

En çok ihraç edilen ürünler

Covid-19 salgını sebebiyle bir dönem ülke pazarlarının kapanmasından olumsuz etkilenen otomotiv sektörü ihracatı 2019 yılına oranla %16,5 azaldı. Buna rağmen otomotiv sektörü Türkiye ihracatını ilk sırada tamamlayarak üst üste 15 sene boyunca en fazla ihracata imza atan sektör oldu. Ürün grupları bazında, binek otomobillerde 2019’a göre %20 azalmayla 9 milyar 534 milyon dolar ihracat gerçekleştirildi. Ülkeler bazında en büyük pazar olan Almanya’ya geçen yıl 3 milyar 571 milyon dolarlık otomotiv ihracatı kayıtlara geçti. Sonrasında İtalya’ya %27i, İspanya’ya %16, Fransa’ya %14 ihracat düşüşü yaşandı. Mısır’a yapılan dış satım ise %27 artış gösterdi.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri 2020 yılında %75,4 pay ve 19 milyar 266 milyon dolar ihracatla otomotivin en önemli pazarı olma konumunu korudu.

Hazır giyim ve konfeksiyon

2020 yılının ilk 11 ayında Türkiye’nin hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı 2019 yılı aynı dönemine göre %5,4 düşüş yaşayarak 15,5 milyar dolar oldu. Hazır giyim ve konfeksiyon sektörü 15,5 milyar dolarlık ihracat değeri ve genel ihracat içindeki %10,2’lik payıyla, otomotiv endüstrisi (%15 ihracat payı) ile kimyevi maddeler ve mamuller sektörünün (%10,9 ihracat payı) ardından üçüncü sırada yer aldı. 2020 yılında Türkiye’den en fazla hazır giyim ve konfeksiyon ihraç eden ülkelerin başında; Almanya, İspanya ve İngiltere geldi. Almanya’ya 2,8 milyar dolarlık ihracat yapılırken İspanya’ya 1,9 milyar dolarlık, İngiltere’ye 1,7 milyar dolarlık ihracat yapıldı. Bu ülkelerin ardından 1,1 milyar dolarlık ihracat rakamları ile Hollanda ve 722 milyon dolarlık ihracat ile Fransa geldi. Bu ülkeler dışında sırasıyla; ABD, İtalya, Irak, Danimarka ve İsrail Türkiye’nin hazır giyim ve konfeksiyon ihracatında diğer önemli pazarlarıdır.

Beyaz eşya

2020’nin ilk 11 ayında; buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırından oluşan dört ana üründe ihracat %6 düşüşle 16,38 milyon adet olarak gerçekleşti. Pandemi sürecinin ilk dalgası olarak nitelendirilen Mart-Mayıs döneminde olumsuz etkilenen ihracatın, yaz aylarıyla birlikte toparlanması, 2021 yılının ikinci yarısından itibaren ihracat oranlarında artış yaşanacağı öngörülüyor.

Tarım ve gıda ürünleri

Türkiye 2020 yılında tarım ve gıda alanında ihracatçı olmaya devam etti. 2020 yılında tarım, gıda ve ormancılık sektörü 20,7 milyar dolar ihracat, 16,1 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. Genel Ticaret Sistemi (GTS) tarafından yayınlanan dış ticaret verilerine göre ihracat 2020 yılında 2019 yılına göre %5 oranında arttı.
2020 yılında ihracatta öne çıkan ürünler sırasıyla fındık içi, un ve makarna olurken söz konusu ürünler toplam ihracatın yaklaşık %13,6’sını oluşturuyor.

İhracat Artışında Öne Çıkan Ülkeler

2020 yılının Ocak-Kasım döneminde 2019 yılının aynı dönemine kıyasla ihracatı yüksek oranlı artan ve ihracat artışında öne çıkan ülkelerin başında Hollanda gelmektedir. Bu ülkeye ihracat %10,9 oranında artışla 1,1 milyar dolara yükselmiştir. ABD %21,5’lik artış ve 721,3 milyon dolarlık ihracat değeri ile ikinci sırada yer alırken, İsveç %4,3’lük artış ve 217,2 milyon dolar ihracat değeri ile üçüncü sırada gelmektedir.