1. Yabancı Ortaklı Şirket Nedir?
Türkiye’de yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerin ortak olduğu tüm şirketler yabancı ortaklı şirket olarak kabul edilir. Türk Ticaret Kanunu’na göre bu şirketlerin kuruluş prosedürü, yerli ortaklı şirketlerle büyük ölçüde aynıdır. Ancak bazı sektörlerde ek izin veya bildirim yükümlülükleri bulunabilir.
2. Şirket Türleri
Yabancı ortakların Türkiye’de tercih edebileceği başlıca şirket türleri şunlardır:
- Limited Şirket
- Anonim Şirket
- Şube
- İrtibat Bürosu
- İstisnai durumlarda şahıs işletmesi
En sık tercih edilen şirket modeli Limited Şirket’tir.
3. Şirket Kuruluş Şartları
Yabancı ortaklı bir şirket kurmak için aşağıdaki unsurlar gereklidir:
Ana sözleşmenin hazırlanması: Ortakların pay oranları, faaliyet konusu ve yönetim yapısı belirtilir.
Sermaye şartı: Limited Şirket için asgari 10.000 TL sermaye, Anonim Şirket için 250.000 TL sermaye gereklidir. Ancak çalışma izni başvurusunda bulunacak şirketlerde en az 100.000 TL ödenmiş sermaye veya son yıl cirosunun 800.000 TL’nin üzerinde olması şarttır.
Ortak belgeleri: Yabancı ortağın noter onaylı pasaport tercümesi, vergi numarası, adres beyanı gibi evraklar hazırlanır.
Vergi dairesi işlemleri: Yabancı ortak adına potansiyel vergi numarası alınır.
Ticaret Sicili tescili ve ilanı: Şirket kuruluşu ilgili Ticaret Odası’nda tamamlanır.
SGK ve vergi bildirimleri: Şirketin işe başlama bildirimi yapılır.
Yabancı sermaye bilgilendirmesi: Ticaret Bakanlığı’nın sistemine yabancı sermaye bildirimi yapılır.
4. Yabancı Ortakların Aktif Görev Alması
Yabancı bir ortak sadece şirketin hissedarı olmakla yetinirse çalışma izni almasına gerek yoktur. Ancak şirketi temsilen müdürlük, yönetim kurulu üyeliği veya imza yetkisi üstlenmek istiyorsa çalışma izni almak zorundadır.
5. Çalışma İzni Alma Şartları
Yabancı ortakların çalışma izni başvurusunda yerine getirmesi gereken temel kriterler şunlardır:
Sermaye veya ciro şartı: Şirketin en az 100.000 TL ödenmiş sermayesi bulunmalı veya son yıl cirosu 800.000 TL’yi aşmalıdır.
İstihdam şartı: Şirketin çalışma izni başvurusunda bulunduğu tarihte en az beş Türk vatandaşı sigortalı personel çalıştırması gerekir. İlk yıl bazı durumlarda bu şart esnetilebilir ancak ikinci yıldan itibaren zorunludur.
Şirket faaliyetinin gerçek olması: Şirketin fiili ticari faaliyeti bulunmalı, sadece tabela şirketi olmamalıdır.
Vergi ve SGK yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olması: Şirketin aktif vergi mükellefi olması ve sosyal güvenlik borcunun bulunmaması gerekir.
Uygun başvuru evraklarının eksiksiz hazırlanması: Başvuru formu, ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, bilanço, gelir tablosu, pasaport tercümesi ve noter tasdikli imza sirküleri gibi belgeler hazırlanmalıdır.
6. Başvuru Süreci
Çalışma izni başvurusu online olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı e-izin sistemi üzerinden yapılır. Belgeler elektronik ortamda yüklenir ve başvuru değerlendirmeye alınır. Süreç ortalama 30 ila 45 gün sürer. Başvuru onaylandığında çalışma izni kartı düzenlenir. Red kararı çıkarsa yasal itiraz hakkı vardır.
7. Avantajlar
Yabancı ortaklı şirket kurmak, Türkiye’de iş geliştirme, banka hesabı açma, kredi kullanma ve yasal oturum sağlama açısından avantaj sağlar. Ayrıca belirli vergisel haklardan yararlanılabilir.
8. Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yabancı ortaklı şirketin sadece göstermelik olarak kurulması veya fiili faaliyet göstermemesi durumunda çalışma izni başvurusu reddedilebilir ve cezai yaptırımlar söz konusu olabilir. Başvuru öncesi şirket adresinin aktif olması, faaliyetlerin başlamış olması ve personel istihdamının tamamlanmış olması büyük önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Yabancı ortak sadece pasaportla şirket kurabilir mi?
Evet. Pasaport tercümesi ve potansiyel vergi numarasıyla şirket kuruluş işlemleri yapılabilir.
İkamet izni olmadan çalışma izni başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Yurt dışından referans numarası ile başvuru yapılır. Onay sonrasında çalışma izni kartıyla ülkeye giriş yapılabilir.
Beş Türk personel çalıştırmak zorunlu mudur?
Evet. İstisnai başvurular hariç olmak üzere beş Türk personel istihdamı zorunludur.