Yabancılar Türkiye’de Dernek Kurabilir mi?

Küreselleşmenin son yıllarda en önemli etkilerinden biri de uluslararası çalışma ve ticaret konusundaki hareketlilik olarak gösterilebilir. Türkiye, genç nüfusu, gelişmiş altyapısı, üç kıtayı birbirine bağlayan jeopolitik konumu ve bölgesinde sağladığı yatırım avantajları ile pek çok yabancı tarafından tercih edilmeye başlamıştır. Bu nedenle, pek çok yabancı yatırımcı veya çalışan Türkiye’ye yerleşmiş ve faaliyetlerini Türkiye’de sürdürmektedir. Ek olarak, dünyanın önde gelen yabancı firmaları da yine yatırım yapmak için Türkiye’nin batısından doğusuna farklı şehirlerini tercih etmeye başlamışlardır. Zamanla Türkiye’nin farklı şehirlerine entegre olan yabancılar, çeşitli sivil toplumlarında aktif görev almayı talep etmişler ve bunun sonunda Dernekler Kanunu’nda düzenlemeye gidilerek yabancılara bu hak sağlanmıştır.

Türkiye’de Dernekler Kanunu

2001 yılı itibariyle, Türkiye’de dernek kurma özgürlüğü Anayasa’nın 33.maddesi ile güvence altına alınmıştır. İlgili maddeye göre Türkiye’de herkes önceden haber vermeksizin bir dernek kurma, üye olma ve üyelikten çıkma hakkına sahiptir. Fakat, dernek kurma özgürlüğünün kısıtlanabileceği bazı durumlar da yine anayasada belirlenmiştir. Anayasaya göre milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlak ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle dernek kurma özgürlüğü kısıtlanabilmektedir, ayrıca bu kısıtlama sadece kanuna uygun şekilde yapabilir. Yine Anayasa’nın 16.maddesine göre temel hak ve özgürlükler kapsamında değerlendirilen dernek kurma özgürlüğü, uluslararası hukuka uygun olmak şartıyla yabancılar için de kısıtlanabilmektedir.

Yabancıların Türkiye’de Dernek Kurmaları

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 93. maddesine göre Türkiye’de yerleşim hakkı bulunan yabancı gerçek kişiler, bir dernek kurabilir veya bu derneklere üyelik yapabilirler. Bu maddeye göre, bir yabancının Türkiye’de bir derneğe üye olabilmesi için Türkiye’de geçerli bir ikamet izni bulunması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, yurt dışında yerleşik olarak yaşayan ve çifte vatandaşlık sahibi Türk vatandaşları Türkiye’de dernek kurmaları veya bu derneklere üye olmalarında yasal bir engel bulunmamaktadır. Türkiye’de dernek kuracak ikamet izni sahibi yabancıların şu belgeleri temin etmeleri gerekmektedir. Tüzük, Dernek Kuruluş Bildirimi, Kira Kontratı ya da Muvafakatname ve Tebligat Listesi. Dernek tüzükleri 4 nüsha olarak hazırlanır ve tüm kurucu üyelere imzalatılır. Ayrıca dernek ofisi kiralanmış ise kira kontratı, eğer ki derneğe ücretsiz olarak tahsis edilmiş ise muvafakatname yeterli olacaktır. Dernek kuruluşu için başvurular ise bulunduğunuz şehirdeki Dernekler Büro Amirliği’ne yapılmalıdır.

Yabancı Dernekler Türkiye’de Nasıl Şube Açabilir?

Dernekler Kanunu’na göre yabancı derneklerin Türkiye’de yasal bir şube açmalarının önünde bir engel bulunmamaktadır. Tüzüklerinde şube açabileceği daha önceden belirtilen dernekler, kurullardan aldıkları yetkiyle birlikte en az üç kişinin imzaladığı iki adet Kuruluş Bildirimini ve aşağıda tanımlanan evrakları şubenin açılacağı şehrin mülki idare amirliğine verirler.

• Onaylı 2 adet dernek tüzüğü,
• Kurucuların kimlik fotokopileri,
• Yabancı uyruklu kurucuların Türkiye’de ikamet izinleri,
• Geçici yönetim kurulu üyeleri ile tebligatı almaya yetkili kişi veya kişilerin adı, soyadı, yerleşim yerlerini ve imzalarını belirten liste,
• Yönetim kuruluna verilen yetkiye ait karar fotokopisi,
• Kurucu olarak atananlara verilen yetkiye ait karar fotokopisi

İlgili derneklere ait başvuruların incelenmesi için 60 günlük bir süre belirlenmiştir. Bu süreç sonunda uygun görülen derneklere Türkiye’de şube açma izinleri verilir. Fakat, tüzük ve faaliyet konusu yönünden Türkiye’de faaliyet göstermelerinde sakınca görülen derneklere şube açma izini verilmeme ihtimali olduğunu da hatırlatmak isteriz. Son olarak , şube kuruluş bildirimi yedi gün içinde il dernekler müdürlüğü tarafından İçişleri Bakanlığı’na gönderilir.

Eğer yabancıların Türkiye’de dernek faaliyetleri konusunda sorularınız bulunuyor ise bize yorumlar kısmından iletebilirsiniz.