Yabancı Çalışanların Gelir Vergisi Yükümlülüğü Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Türkiye’de gelir vergisi konsepti, yasal olarak ülke sınırları içerisinde yaşayan ve işçi ya da işveren olarak bir gelir elde eden herkesi ilgilendirmektedir. Tıpkı Türk işveren ve işçiler için geçerli olduğu gibi, Türkiye’de çalışan işçiler ve işverenler için de gelir vergisi uygulamaları geçerlidir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 1. maddesine göre gerçek kişilerin kazançları gelir vergisine tabi olup farklı vergilendirme esaslarına göre vergilendirilmektedir. Bu esaslar gelirin kaynağına göre ticari kazançlar, ücretler, zirai kazançlar, serbest meslek kazançları vb. şekillerde listelenebilir. Türkiye’de kalıcı olarak geçerli bir yabancı çalışma izni ile çalışanlar ile geçici olarak yurt dışı şirketler tarafından görevlendirilenler de gelir vergisine tabidir. Bu yazımızda yabancı çalışanların gelir vergisi yükümlülüğü konusunda bilinmesi gereken en önemli noktalardan bahsedeceğiz.

Türkiye’de Yerleşik Olarak Çalışan Yabancılar için Vergilendirme

Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret, bir işin belirli bir süre karşılığında ifa edilmesine karşılık işverenden alınan ayni ve nakdi menfaatler olarak tanımlanmıştır. Öncelikle bilinmelidir ki, Türkiye’de bir yabancının yasal olarak çalışabilmesi için mutlaka geçerli bir çalışma izni sahibi olması gereklidir. Çalışma izni başvuruları doğrudan işverenler tarafından belirli şartların sağlanması suretiyle Çalışma Bakanlığı’na yapılır. Kural olarak yabancılar kendi adlarına çalışma izni başvurusu yapamaz, sadece anlaştıkları işveren onlar adına bu başvuruyu yapabilir.

Türk vergi sistemine göre çalışanların elde ettiği ücret gelirleri stopaj sistemiyle vergilendirilir. Buna göre ticari işletmeler çalıştırdıkları personellere ait ücretlerden gelir vergisi kesintilerini yaparak onlar adına gelir vergisi ödemeye yükümlüdür. Yine kural olarak Türkiye’de yasal olarak çalışan tüm yabancıların gelir vergileri bağlı oldukları işverenler tarafından ödenmektedir. Bunun yanı sıra düzenli şekilde ticaretle uğraşanlar veya mesleki faaliyet icra edenler, eğer kanunlarda yer alan istisna ve beyan sınırlarını aşıyorlar ise, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile gelirlerini beyan etmek zorundadır.

Türkiye’de Görevlendirilen Yabancılar için Vergilendirme

Özellikle son dönemde dünyada pek çok firmanın Türkiye’de bir şube açması veya bir yatırım yapması sonucunda, Türkiye’de görevlendirilen yabancı sayısı konusunda da ciddi bir artış görülmektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren bu çok uluslu firmalar bünyesinde çalışan ve geçici olarak görevlendirilen bu yabancıların elde ettikleri gelirlere ait vergilendirmede dar mükellefiyet uygulaması söz konusudur. Kural olarak, yurt dışından Türkiye’de belirli bir süre çalışması için görevlendirilen yabancıların ülkede bulundukları süre boyunca elde ettikleri ücret gelirlerini beyan etmeleri gerekmektedir. Fakat bu beyan kapsamında, Türkiye’nin taraf olduğu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları da dikkate alınmalıdır. Türkiye ile çifte vergilendirme anlaşması bulunan ülke vatandaşlarının eğer kendi ülkelerinde bu geliri beyan etmişlerse,  Türkiye’de beyan etme zorunluluğu bulunmamaktadır. Fakat anlaşmanın tam kapsamı ve şartları mutlaka dikkate alınmalıdır.

Sosyal Güvenlik Uygulaması ve 3 Ay Kuralı

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4.maddesine göre hizmet akdi ile en az bir işverene bağlı olarak çalışan kişiler Türkiye’de sigortalı olarak kabul edilir. Yurt dışından yapılan personel görevlendirmelerinde, 3 aydan az süreyle Türkiye’de çalışacak ve kendi ülkesinde yerleşik olup sigortalı olduğunu belgeleyen yabancılar sigortalı olarak kabul edilmemektedir. Yine mütekabiliyet esasına göre Türkiye’de ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerden birinin vatandaşı olan yabancılar da sigortalı kabul edilmez.  Fakat, 3 aydan uzun süreyle Türkiye’de görevlendirilen yabancılar Türkiye’de sosyal güvenlik sistemine kayıtlı olmak zorundadır. Günümüzde, çalışma izni takip sistemine göre yabancıların sosyal güvenlik uygulamasına kayıtları devlet tarafından takip edilmektedir. Bunun yanı sıra, yabancıların sosyal güvenlik uygulamalarına kayıt olmaları için farklı meslek gruplarına göre asgari ücret uygulamaları belirlenmiştir.

Türkiye’de yabancı çalışanların gelir vergisi yükümlülüğü hakkında sormak istedikleriniz varsa bize yorumlar kısmından ulaşabilirsiniz.