İnsani İkamet İzni Nedir?

İnsani ikamet izni, insani nedenlerle Türkiye’de kalması gerekli görülen kişilere verilen izin türüdür. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 46 ve devamında bu konuya ilişkin temel kurallar yer alır. Bu maddede yer alan özel şartlar altında ve özel hallerde verilen izin türüdür.

Bu haller şu şekilde sıralanabilir:

• Çocuğun yüksek yararı söz konusu ise bu türde oturma izni verilebilir. Çocuğun yüksek yararının var olup olmadığına dair esaslar uygulamada şekillenmiştir. Bu nedenle somut olayın şartları değerlendirilerek çocuğun yüksek yararının olup olmadığı tespit edilmelidir.
• Haklarında deport kararı ya da Türkiye’ye giriş yasağı kararı söz konusu olduğu halde Türkiye’den çıkış yapılamadığı yahut çıkışın makul olmadığı veya mümkün olmadığı durumlarda bu türde izin verilebilir.
• Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu madde 55 hükmünde yer alan sınır dışı etme kararı alınamayacak yabancılar hakkında sınır dışı kararı alınmak istenip de alınamadığı durumlarda bu yabancıya bu izin verilebilir.
• Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu madde 53 uyarınca deport yani sınır dışı etme kararının iptali davası açıldığı zaman ilgili yabancı hakkında bu oturma izni verilebilir.
• Uluslararası koruma başvurusunda bulunan yabancı hakkında, bu başvurunun “kabul edilemez” olduğuna dair karar verilmesi veya “başvurunun geri çekildiği” veya “geri çekilmiş sayıldığı”na ilişkin kararlara karşı yargı yoluna gitmesi durumunda,
• Yabancının ilk iltica ettiği ülkeye yahut güvenli bir diğer üçüncü ülkeye gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince geçerli olacak şekilde,
• Acil bazı nedenlerin varlığı dolayısıyla ülke çıkarlarının korunması ve kamu düzeni ile güvenliği noktasında Türkiye’ye girmesine ve kalmasına izin verilmesi gereken bazı yabancıların başka oturma izni türlerine başvuramıyor olması durumunda yine bu türde izin verilebilir.
• Olağanüstü bazı durumların varlığı durumunda insani ikamet izni başvuran yabancıya verilebilir. Olağanüstü halin ne olduğuna ilişkin kanuni düzenlemelerde net hükümler yoktur. Yine burada da somut olayın özellikleri ile uygulamada kabul edilen haller karşılaştırılarak bir değerlendirme yapılmalıdır.

İlginizi Çekebilir: Yabancılar Türkiye’de Nasıl Oturma İzni Alabilir?

İnsani İkamet İzni Kimlere Verilir?

İnsani oturma izni yukarıda sıraladığımız özel durumlara sahip olan yabancılara verilir. Yani bu iznin verilebileceği kişilerin sayısında bir sınır belirlenmemiştir. Fakat bu türde izin alamayacak bazı kişilerden bahsetmek mümkündür.

Diğer oturma izni türlerinden herhangi birisini alma imkanı bulunan yabancılara insani oturma izni verilmez. Çünkü bu izin istisnai nitelikte bir ikamet türüdür.

Örneğin; uzun dönem ikamet izni alma imkanı bulunan bir yabancı bu izin türüne başvurursa başvurusu reddedilir.

İnsani İkamet İzni Şartları

Yabancılar ve Uluslararası Koruma Koruma Kanunu m. 46 hükmünde açıkça belirtilmiştir ki insani oturma izni şartları diğer oturma izni şartlarından farklıdır. . Belirttiğimiz üzere diğer ikamet türlerinden istisnai olması açısından farklı özelliklere sahiptir.

İnsani oturma izni şartlarını şu şekilde sıralamamız mümkündür:

• YUKK m.46’da sayılan hallerden birisinin varlığı
• Başvuru harcının ödenmiş olması
• Başvuru için gerekli belgelerin hazırlanmış olması
• Başvurunun valiliğe bağlı İl Göç İdaresi İl Müdürlüğüne yapılmış olması
• İl Göç İdaresine, İçişleri Bakanlığının insani ikamet izni verebileceğine dair onay vermesi

Bu saydığımız şartların sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi durumunda kişi insani ikamet iznini ikamet tezkeresi ile elde edecektir.